Nemačka planira da postepeno podigne starosnu granicu za odlazak u penziju na oko 70 godina do početka 2090-ih. Cilj je da se spase penzioni sistem od pritiska sve starijeg stanovništva i sve manjeg broja zaposlenih koji finansiraju penzije.
Predlog reforme predstavila je stručna komisija koju podržava nemački kancelar Fridrih Merc. Komisija smatra da bi starosna granica za penzionisanje ubuduće trebalo automatski da prati rast očekivanog životnog veka. Mogućnost prevremenog odlaska u penziju mogla bi biti ukinuta.
„Nijedan građanin ne treba da brine“, poručio je Merc, ocenjujući da će reforme sprečiti urušavanje penzionog sistema i sačuvati međugeneracijsku solidarnost. Prema njegovim rečima, mlađe generacije će time biti oslobođene ogromnog finansijskog tereta.
Postepeno povećanje granice za odlazak u penziju
Prema važećim pravilima, Nemci koji će se penzionisati početkom tridesetih godina ovog veka odlaze u penziju sa 67 godina. Novi plan predviđa da se granica postepeno povećava u skladu sa produženjem životnog veka, da bi do kraja veka dostigla približno 70 godina.
Jedna od najznačajnijih novina odnosi se i na ulaganje dela obaveznih penzijskih doprinosa na tržište kapitala, kako bi se povećala vrednost fondova za buduće generacije. Komisija takođe predlaže da obavezne doprinose ubuduće plaćaju i državni službenici, kao i samozaposleni radnici.
„Neuspeh nije opcija“
Nemačka se suočava sa jednim od najbržih procesa starenja stanovništva na svetu. Prema podacima iz 2024. godine, čak 23 odsto stanovnika, odnosno oko 19 miliona ljudi, starije je od 65 godina. Prosečan životni vek iznosi 78,5 godina za muškarce i 83,2 godine za žene.
Plan reformi izazvao je i kritike, posebno zbog predloga da se ukine mogućnost da radnici sa 45 godina staža odu u penziju sa 63 godine bez umanjenja primanja. Sindikati i deo političara upozoravaju da bi takva odluka najviše pogodila građevinske radnike, negovatelje i druge zaposlene u fizički zahtevnim zanimanjima. Stručna komisija, međutim, tvrdi da je ta pogodnost u praksi često koristila muškarcima sa stabilnim i dobro plaćenim karijerama.
Merc insistira da se reforma mora posmatrati kao jedinstven paket mera i da nema prostora za odustajanje od pojedinih delova plana. „Neuspeh nije opcija“, poručio je nemački kancelar.
Vraćanje Bizmarku
Ironično, predložena granica od 70 godina predstavlja svojevrsni povratak korenima nemačkog penzionog sistema. Državnu penziju je još 1889. godine uveo tadašnji kancelar Oto von Bizmark, upravo sa granicom za odlazak u penziju od 70 godina. U to vreme, međutim, malo ko je doživljavao tu starost.
Više od jednog veka kasnije, zemlja koja je svetu dala prvi državni penzioni sistem mogla bi ponovo da se vrati na istu brojku. Ali ovoga puta zato što njeni građani žive duže nego ikada ranije.
